به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهرداری رفسنجان؛ بسته‌نگار در چهارمین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی و مسئله‌محور همایش ملی حکمرانی خردمندانه توسعه پایدار شهری با موضوع «مؤلفه‌ها و چالش‌های تحقق شهر خلاق و گردشگری خلاق» با اشاره به گردشگری خلاق اظهار کرد: در گردشگری خلاق، تجربه و ارتباط میان افراد اهمیت ویژه‌ای دارد و همین تجربه مشترک می‌تواند باعث ماندگاری خاطره گردشگر و شکل‌گیری رابطه‌ای فراتر از ارتباط معمول میان فروشنده و مصرف‌کننده شود.

وی با اشاره به چهار حوزه در گردشگری خلاق افزود: این حوزه‌ها بر اساس عرضه‌محور یا تقاضامحور بودن و همچنین مقصد‌محور یا فعالیت‌محور بودن شکل می‌گیرند و در شهر خلاق، آنچه عرضه می‌شود صرفاً کالا نیست، بلکه فرهنگ و تجربه‌ای است که بر بستر کالا و خدمات قرار می‌گیرد.

بسته‌نگار نقش مدیریت شهری را در این فرآیند، ایجاد همگرایی و فراهم کردن بستر تصمیم‌گیری و همکاری میان بخش‌های مختلف دانست و گفت: شهرداری و سایر نهادهای عمومی نباید صرفاً نقش تسهیل‌کننده فعالیت‌های اقتصادی را داشته باشند، بلکه باید میان کسب‌وکارها، جامعه محلی و سایر بازیگران شهری ارتباط و همگرایی ایجاد کنند.

وی یکی از الزامات شهر خلاق را ایجاد فضاهای مشترک برای تعامل شهروندان عنوان کرد و افزود: در شهرها، افراد زیادی با یکدیگر غریبه‌اند و اگر فضاهای مناسب برای مواجهه و گفت‌وگو وجود نداشته باشد، انزوا افزایش پیدا می‌کند. مدیریت شهری باید با ایجاد فضاهای مشترک، شوراهای محلی و مکان‌های عمومی، زمینه شکل‌گیری اعتماد و ارتباط میان شهروندان را فراهم کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به مفهوم «مکان سوم» ادامه داد: مکان سوم، فضایی خارج از خانه و محل کار است که افراد بدون تشریفات رسمی می‌توانند در آن با یکدیگر مواجه شوند؛ کافه‌ها، فضاهای کار اشتراکی و برخی فضاهای عمومی نمونه‌هایی از این مکان‌ها هستند. این فضاها می‌توانند محل شکل‌گیری ایده، گفت‌وگو، تعامل و شبکه‌سازی باشند.

بسته‌نگار همچنین بر ضرورت توجه مدیریت شهری به پیامدهای ورود و جذب جمعیت جدید تأکید کرد و گفت: جذب استعدادها و مهاجران خلاق نباید به قیمت به حاشیه رفتن ساکنان قدیمی شهر تمام شود. حکمرانی شهری باید میان جذب نیروهای جدید و حفظ حقوق و منافع جامعه محلی تعادل ایجاد کند.

شهر هوشمند و شهر خلاق؛ دو مسیر مکمل

بسته‌نگار در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بحث «شهر هوشمند» و نسبت آن با «شهر خلاق» اظهار کرد: شهر هوشمند و شهر خلاق را نباید دو مفهوم رقیب دانست. شهر هوشمند بیشتر بر فناوری، زیرساخت دیجیتال، داده و اینترنت اشیا تکیه دارد، در حالی که شهر خلاق انسان‌محور و جامعه‌محور است.

وی افزود: اگر شهری از سیستم‌های هوشمند مدیریت پسماند، کنترل ترافیک، سنسورها و زیرساخت‌های فناورانه برخوردار باشد، اما نتواند انسان‌ها را جذب کند، زمینه ماندگاری استعدادها را فراهم آورد و کیفیت تعاملات اجتماعی را ارتقا دهد، صرفاً با فناوری نمی‌تواند به یک شهر خلاق تبدیل شود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: می‌توان شهر هوشمند را زیرساخت و شهر خلاق را روح و نیروی انسانی شهر دانست؛ بنابراین فناوری باید در خدمت انسان، فرهنگ، تنوع و ایجاد ارتباطات اجتماعی قرار گیرد.

ظرفیت‌های رفسنجان در مسیر اقتصاد و گردشگری خلاق

بسته‌نگار در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های رفسنجان گفت: این شهر از دارایی‌ها و ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردار است، اما برای حرکت به سمت شهر خلاق باید این ظرفیت‌ها به شکل جدیدی مورد استفاده قرار گیرند.

وی با اشاره به چالش‌هایی مانند محدودیت منابع و آب، کمبود برخی نیروهای متخصص و مهاجرت نخبگان، اظهار کرد: در حوزه تساهل نیز نگاه‌های سنتی و محافظه‌کارانه می‌تواند در ماندگاری طبقه خلاق و جوان شهر اثرگذار باشد.

بسته‌نگار تأکید کرد: یکی از مسیرهای مهم برای رفسنجان این است که ظرفیت‌هایی مانند مس و پسته از یک کالای صرف، به بخشی از فرهنگ، هویت، تجربه و اقتصاد خلاق شهر تبدیل شوند. در چنین شرایطی، دارایی‌های موجود می‌توانند به عناصر مؤثر در توسعه گردشگری و اقتصاد خلاق تبدیل شوند.

وی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: تساهل و پذیرش تفاوت‌ها صرفاً یکی از اجزای شهر خلاق نیست، بلکه بستری است که می‌تواند سایر مؤلفه‌ها و حوزه‌های خلاقیت را به یکدیگر متصل کند.

بسته‌نگار خاطرنشان کرد: بدون وجود این بستر، شهر خلاق ممکن است صرفاً زیرساخت و امکانات داشته باشد و گردشگری خلاق نیز ممکن است تنها به عرضه محصولات و خدمات محدود شود؛ اما آنچه به این ظرفیت‌ها معنا می‌دهد، شکل‌گیری ارتباط، پیوند اجتماعی و حکمرانی شهری مبتنی بر تعامل و پذیرش است.