به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری رفسنجان، سومین نشست تخصصی همایش ملی حکمرانی با محوریت «خط‌مشی‌گذاری در مدیریت شهری» با حضور شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر رفسنجان، استادان دانشگاه، مدیران شهری و جمعی از صاحب‌نظران حوزه مدیریت و سیاست‌گذاری در سالن شهید هنری دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان برگزار شد.

در این نشست، دکتر ناصر شهسواری‌پور، استاد تمام دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، با تشریح چالش‌های حکمرانی و مدیریت شهری در عصر تغییرات شتابان، بر ضرورت نزدیک شدن دانشگاه و صنعت، حرکت از برنامه‌ریزی سنتی به سمت مدیریت چابک، استفاده از داده و فناوری‌های نوین و تقویت توان تصمیم‌گیری مدیران تأکید کرد.

شهسواری‌پور با اشاره به فاصله میان دانش دانشگاهی و تجربه اجرایی اظهار کرد: آنچه در دانشگاه مطالعه و تدریس می‌شود، هنگام ورود به عرصه عمل با واقعیت‌های متفاوتی مواجه است و یکی از مسائل مهم امروز، نبود زبان مشترک میان دانشگاه، صنعت و جامعه است.

وی افزود: استاد دانشگاه نیز در کنار دانش نظری باید تجربه عملی کسب کند و از نزدیک با مسائل واقعی سازمان‌ها و صنعت مواجه شود؛ چراکه ارتباط میان دانشگاه و محیط اجرا می‌تواند به حل مسائل واقعی جامعه و ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش کمک کند.

سازمان باید بداند از کجا آمده و به کجا می‌رود

استاد تمام دانشگاه ولی‌عصر(عج) با طرح سه پرسش «از کجا آمده‌ایم؟ برای چه آمده‌ایم؟ و به کجا می‌رویم؟» گفت: همان‌گونه که انسان باید برای این پرسش‌ها پاسخ داشته باشد، سازمان نیز باید بداند چرا به وجود آمده، چه مأموریتی دارد و قرار است به کجا برسد.

وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های سازمان‌های امروزی را سرعت بالای تغییرات دانست و ادامه داد: زمانی برنامه‌های استراتژیک ۲۰ ساله می‌توانستند برای سازمان‌ها معنا داشته باشند، اما امروز شرایط به‌سرعت تغییر می‌کند و برنامه‌ای که در زمان تدوین مناسب بوده، ممکن است چند ماه بعد دیگر پاسخگوی نیازهای سازمان نباشد.

شهسواری‌پور تأکید کرد: مسئله امروز این نیست که بتوانیم آینده را با دقت پیش‌بینی کنیم؛ بلکه باید سازمان را به‌گونه‌ای آماده کنیم که بتواند در برابر اتفاقات جدید، سریع و هوشمندانه واکنش نشان دهد.

وی مدیریت امروز را نیازمند تصمیم‌گیری مستمر و انعطاف‌پذیری دانست و گفت: مدیر باید هر روز آماده تصمیم‌گیری باشد، زیرا اتفاقات الزاماً مطابق برنامه اولیه پیش نمی‌روند و تغییر شرایط می‌تواند مسیر اجرای برنامه‌ها را تغییر دهد.

دوقلوی دیجیتال؛ ابزار تصمیم‌گیری پیش از اجرای واقعی

شهسواری‌پور در ادامه سخنان خود با اشاره به مفهوم «دوقلوی دیجیتال» اظهار کرد: سازمان می‌تواند پیش از اجرای یک تصمیم، نمونه دیجیتال آن را ایجاد کرده و سناریوهای مختلف را در محیط شبیه‌سازی‌شده مورد آزمایش قرار دهد.

وی افزود: با این روش می‌توان پیش از صرف منابع واقعی، بررسی کرد که اجرای هر تصمیم چه پیامدهایی خواهد داشت و مدیر با شناخت بیشتری تصمیم بگیرد.

این استاد دانشگاه، استفاده از دوقلوی دیجیتال را در مدیریت شهری نیز دارای ظرفیت‌های گسترده دانست و گفت: اگر قرار باشد اولویت یک پروژه تغییر کند و پروژه دیگری جایگزین آن شود، باید بدانیم این تصمیم چه اثری بر منابع، زمان، پروژه‌های دیگر و عملکرد کلی سازمان خواهد داشت و فناوری می‌تواند امکان شبیه‌سازی این پیامدها را فراهم کند.

داده زمانی ارزشمند است که به تصمیم منجر شود

شهسواری‌پور با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال صرفاً داشتن نرم‌افزار نیست، تصریح کرد: داده زمانی ارزشمند است که بتواند تحلیل شود و این تحلیل به تصمیم و اقدام منجر شود؛ اگر صرفاً داده جمع‌آوری کنیم یا نرم‌افزار داشته باشیم، اما پشت آن تحلیل و تصمیم‌گیری هوشمند وجود نداشته باشد، تحول واقعی اتفاق نیفتاده است.

وی همچنین بر ضرورت ایجاد داشبوردهای مدیریتی تأکید کرد و گفت: همان‌طور که خلبان برای هدایت هواپیما به داشبورد خود توجه می‌کند، سازمان نیز باید داشبورد مدیریتی داشته باشد تا شاخص‌های مهم به‌صورت مستمر رصد شوند و پیش از تبدیل شدن یک مسئله به بحران، اقدامات لازم انجام شود.

وی افزود: در مدیریت شهری نیز متغیرهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی می‌توانند بر پروژه‌ها و تصمیمات اثرگذار باشند و لازم است شاخص‌های مهم از قبل در سیستم تعریف شوند تا با تغییر آنها، سناریوهای مدیریتی نیز به‌سرعت به‌روزرسانی شوند.

مدیریت هوشمند ترافیک با تحلیل شبکه‌ای اطلاعات

استاد تمام دانشگاه ولی‌عصر(عج) با اشاره به نمونه مدیریت هوشمند ترافیک گفت: در یک سیستم واقعی مدیریت هوشمند ترافیک، اطلاعات یک چهارراه نباید جدا از سایر تقاطع‌ها بررسی شود؛ بلکه باید اطلاعات تمام تقاطع‌ها در قالب یک شبکه تحلیل شود تا چراغ‌های راهنمایی متناسب با وضعیت لحظه‌ای کل شبکه تنظیم شوند.

شهسواری‌پور افزود: چراغ هوشمند زمانی ارزشمند است که اطلاعات را دریافت و تحلیل کند و براساس شرایط واقعی شبکه تصمیم بگیرد، نه اینکه صرفاً داده جمع‌آوری شود و تحلیل همچنان به شکل سنتی و جداگانه انجام شود.

وی همچنین استفاده از فناوری در فرآیندهای خدمات شهری را ضروری دانست و گفت: بسیاری از خدمات شهری همچنان با فرآیندهای زمان‌بر و دستی انجام می‌شوند، در حالی که می‌توان با استفاده از فناوری و تحلیل داده، زمان و هزینه ارائه خدمات را کاهش داد و فرآیندهایی مانند صدور پروانه را سریع‌تر و هوشمندتر مدیریت کرد.

هوش مصنوعی؛ فرصت بزرگ در کنار یک هشدار جدی

شهسواری‌پور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی و چت‌بات‌ها، نسبت به امنیت و محرمانگی داده‌های سازمانی هشدار داد.

وی گفت: سازمان‌ها باید مراقب باشند هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، اطلاعات و داده‌های حساس خود را در اختیار سامانه‌هایی قرار ندهند که ممکن است این اطلاعات را در معرض دسترسی دیگران قرار دهد.

او بر ضرورت حرکت سازمان‌ها به سمت استفاده هدفمند و امن از هوش مصنوعی تأکید کرد و افزود: فناوری‌های هوشمند می‌توانند در شناسایی مسائل، تحلیل داده‌ها، پاسخگویی به پرسش‌های مدیران و پشتیبانی از فرآیند تصمیم‌گیری نقش مؤثری داشته باشند، اما این استفاده باید همراه با ملاحظات امنیتی و مدیریتی باشد.

شناسایی ماینرها و مدیریت لحظه‌ای مصرف انرژی

وی همچنین به ظرفیت داده و فناوری در حوزه انرژی اشاره کرد و با بیان نمونه‌هایی از پروژه‌های شناسایی ماینرها اظهار کرد: با دسترسی به داده‌های شبکه می‌توان الگوهای مصرف را بررسی و نقاط غیرعادی را شناسایی کرد؛ فرآیندی که در صورت استفاده از سیستم‌های هوشمند می‌تواند با سرعت بسیار بیشتری انجام شود.

شهسواری‌پور تأکید کرد: یکی از مزیت‌های اصلی سیستم‌های دیجیتال این است که برخلاف فرآیندهای سنتی، امکان مشاهده و تغییر شرایط به‌صورت لحظه‌ای وجود دارد و مدیر می‌تواند براساس اطلاعات جدید، تصمیم خود را به‌روزرسانی کند.

سازمان آینده باید یادگیرنده باشد

استاد تمام دانشگاه ولی‌عصر(عج) یادگیری مستمر سازمان را یکی از الزامات مدیریت آینده دانست و گفت: اگر یک سیستم هوشمند در یک سناریو با خطا مواجه شود، نباید همان خطا در سال بعد تکرار شود؛ سیستم‌های داده‌محور می‌توانند از تجربه‌ها و خطاهای گذشته برای بهبود تصمیم‌های آینده استفاده کنند.

وی توانمندسازی نیروی انسانی را نیز ضروری دانست و افزود: کارکنان باید بتوانند در موقعیت‌های مختلف سازمانی فعالیت کنند و در مواجهه با تغییرات خود را با شرایط جدید تطبیق دهند، اما در کنار نیروی انسانی توانمند، سازمان به ابزارهای فناورانه برای تحلیل و تصمیم‌گیری سریع نیز نیاز دارد.

شهسواری‌پور با اشاره به تجربه‌های خود در حوزه تحول سازمانی خاطرنشان کرد: تحول واقعی نباید صرفاً باعث ایجاد انگیزه یا «حال خوب» شود، بلکه باید در عملکرد سازمان و شیوه انجام کارها اثر بگذارد.

وی با اشاره به تجربه پروژه‌های تحول دیجیتال در شهرداری کرمان گفت: ظرفیت‌های قابل توجهی در تیم‌های تخصصی وجود دارد و اگر نیروهای توانمند فرصت فعالیت و اجرای ایده‌های خود را پیدا کنند، حتی در سازمان‌های دولتی نیز می‌توان پروژه‌های تحول‌آفرین را پیش برد.

آینده متعلق به سازمان‌های چابک است

این استاد دانشگاه در پایان با اشاره به سرعت تحولات جهانی تأکید کرد: اتفاقات امروز فقط محدود به یک کشور یا یک شرایط خاص نیست؛ کل دنیا در حال تغییر است و اگر کشورها و سازمان‌ها بخواهند با روش‌های گذشته حرکت کنند، از قافله تحولات عقب خواهند ماند.

شهسواری‌پور تصریح کرد: آینده مدیریت متعلق به سازمان‌هایی است که بتوانند یاد بگیرند، خود را با شرایط جدید تطبیق دهند، از داده استفاده کنند، سناریوهای مختلف را آزمایش کنند و در زمان مناسب تصمیمات خود را به‌روزرسانی کنند.

وی خاطرنشان کرد: موفقیت در جهان امروز نه در داشتن یک برنامه ثابت، بلکه در برخورداری از توانایی مستمر برای اصلاح و اجرای هوشمندانه برنامه‌هاست.

نخستین همایش علمی «حکمرانی خردمندانه برای توسعه پایدار شهری» با محوریت هم‌افزایی راهبردی برندینگ و مدیریت شهری، به همت شهرداری رفسنجان و دانشگاه ولی‌عصر(عج)، مهرماه امسال در رفسنجان برگزار خواهد شد.